Değer Artış Kazancı

Soru

Limited şirket ortaklık hakkının elden çıkarılmasından doğan değer artış kazancı hesaplaması hakkında bilgi ve örnek verebilir misiniz? İyi çalışmalar. 

Cevap

Merhabalar:

Değer artışında safi kazanç, elden çıkarma karşılığında alınan para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından, elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların indirilmesi suretiyle bulunur. Maliyet bedelinin mükelleflerce tespit edilememesi halinde maliyet bedeli yerine, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre takdir komisyonlarınca tespit edilecek bedel, kazancı bilanço veya işletme hesabı esasına göre tespit edilen işletmelerde ise son bilançoda veya envanter kayıtlarında gösterilen değer esas alınır. Mal ve hakların elden çıkarılmasında iktisap bedeli, elden çıkarılan mal ve hakların elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenen toptan eşya fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak tespit edilir. Maliyet endekslemesi yapılabilmesi için artış oranının % 10 veya üzerinde olması şarttır. Hesaplamada kullanılacak formül ise ;

Maliyet bedeli X elden çıkarıldığı aydan önceki ÜFE / Menkul kıymetin iktisap edildiği aydan önceki ayın ÜFE (Ayrıca konuya ilişin detaylı açıklamalara 232 Seri No.lu GV Genel Tebliğinde yer verilmiştir.)

  • Endeksleme yapılırken {1 + [(Y-X) / X] * İktisap bedeli} formülü kullanılarak ortaklık payının reel (endekslenmiş) iktisap bedeli tespit edilecek,
  • Ortaklık payının elden çıkarılmasına ilişkin bedelden ortaklık payının endekslemeye tabi tutulmuş reel değeri çıkarılarak değer artışı kazancı bulunacaktır.
  • Tespit edilen endeks artışı oranı %10 veya daha fazla ise ortaklık payının iktisap bedelinin reel değerinin belirlenmesine ilişkin endeksleme yapılacaktır.

 Örnek : (X) Limited Şirketinin %25 ortaklık payına sahip olan Bay (A) bu hisseleri 17.02.2010 tarihinde 25.000 TL bedel ile iktisap etmiş, hisselerinin tamamını 24.07.2011 tarihinde 40.000 TL bedel ile Bay (B)’ye satmıştır.

a- Ortaklık payının iktisap tarihinden önceki aya (Ocak 2010) ilişkin ÜFE endeksi 153,62’dir.

b- Ortaklık payının elden çıkarıldığı aydan önceki aya (Haziran 2011) ilişkin ÜFE endeksi 161,40’dır.

c- Tespit edilen endeks artışı oranı [(161,40 - 153,62) / 153,62 =] %11,17’dir. Bu oran kanunla belirlenen oranın (%10 veya üzeri) üzerinde olduğundan ortaklık payının iktisap bedelinin belirlenmesine ilişkin endeksleme yapılacaktır. iv) Ortaklık payının reel iktisap bedeli {[1 + (161,40 - 153,62) / 153,62 ] * 25.000 =} 27.792,50 TL olarak hesaplanacaktır.

d- Ortaklık payının elden çıkarılmasından doğan değer artışı kazancı (40.000,00 - 27.792,50 = )12.207,50 TL olarak hesaplanacaktır.

Yukarıda yer alan örneğe göre, Bay (A)’nın bu satış nedeniyle herhangi bir gideri olmadığını kabul ederek bu satışa ilişkin safi değer artışı kazancı 12.207,50 TL olacaktır. 2011 yılında bu tutarın 8000,00 TL’lik kısmı gelir vergisinden istisna edildiğine göre vergiye tabi gelir (12.207,50 – 8000=) 4.207,50 TL olarak hesaplanacaktır. Bay (A) bu tutarı 2012 yılı Mart ayı içinde genel hükümler çerçevesinde beyan edecektir.

Not:ÜFE oranları örnektir.

Teşekkürler.

Serap ENSARİOĞLU

Vergi Danışmanı